نفت بالای ۹۰ دلار؛ ریسکهای عرضه و اثرات آن بر بازارهای مختلف
بازار نفت دیگر به آرامی هفته گذشته نیست.
قیمت نفت خام برنت در ۲۰ جولای، پس از حملات تازه به نفتکشها و تشدید تنشها میان ایالات متحده و ایران، برای مدت کوتاهی از ۹۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. این حرکت، تغییر قابل توجهی نسبت به اوایل جولای محسوب میشود؛ زمانی که افزایش تردد نفتکشها از تنگه هرمز، قیمتهای مرجع نفت را به سطوح پیش از جنگ بازگردانده بود.
حرکت اخیر نشان میدهد که اخبار ژئوپلیتیکی همچنان میتوانند به سرعت نوسان قیمت ایجاد کنند. با این حال، پرسش مهمتر این است که آیا بازار فیزیکی نفت میتواند پیش از آنکه کاهش ذخایر، محدودیت ظرفیت پالایش و بازگشت تقاضا موج تازهای از فشار ایجاد کنند، به شرایط عادی بازگردد؟
چه اتفاقی افتاده است؟
قیمت نفت در ماه ژوئن، همزمان با بهبود تردد نفتکشها از تنگه هرمز، بهشدت کاهش یافت. مجموع صادرات نفت کشورهای خلیج فارس، شامل محمولههای منتقلشده از مسیرهای جایگزین، در ماه ژوئن ۶.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به ۱۶.۱ میلیون بشکه در روز رسید.
این بهبود قابل توجه بود، اما صادرات همچنان بسیار پایینتر از میانگین حدود ۲۴ میلیون بشکه در روز پیش از جنگ باقی ماند.
بخشی از این افزایش نیز از محل نفتی تأمین شد که از قبل در ذخایر نگهداری میشد. آژانس بینالمللی انرژی تخمین میزند که حجم نفت روی آب در ماه ژوئن ۱۱۷ میلیون بشکه افزایش یافت، در حالی که ذخایر زمینی همچنان در حال کاهش بودند. ذخایر نفت کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی نیز طی این ماه ۶۲ میلیون بشکه دیگر کاهش یافت که حدود ۴۴ میلیون بشکه آن از محل آزادسازی ذخایر دولتی بود.
به بیان دیگر، نفت خام بیشتری وارد بازار شد، اما بخشی از این بهبود نتیجه جابهجایی ذخایر موجود بود، نه بازگشت کامل تولید و فعالیت پالایشگاهها.
بازار فیزیکی نفت نیز همچنان وضعیت یکدستی ندارد. صادرات نفت خام سریعتر از فرآوردههای پالایششده بهبود یافته است. طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، صادرات فرآوردههای نفتی و گاز مایع کشورهای خلیج فارس در ماه ژوئن همچنان کمتر از نصف سطح پیش از جنگ بود. در همین دوره، نزدیک به ۳ میلیون بشکه در روز از ظرفیت پالایشی منطقه بهدلیل حملات و محدودیت دسترسی به مسیرهای صادراتی متوقف شده بود.
این شکاف باعث شده بازار گازوئیل و بنزین حتی در دورههایی که قیمت نفت خام نسبتاً متعادل به نظر میرسید، همچنان با محدودیت عرضه مواجه باشد. حاشیه سود پالایشگاهها و اختلاف قیمت فرآوردههای نفتی در اوایل جولای به بالاترین سطح چهار سال اخیر رسید.
از کاهش قیمت تا بازگشت نوسان
حرکت اخیر قیمت برنت نشان میدهد که بازار با چه سرعتی میتواند همان ریسک قدیمی را دوباره قیمتگذاری کند. معاملهگران میتوانند با دنبالکردن تحولات بازار نفت در XT، تغییر انتظارات عرضه و شرایط ژئوپلیتیکی را زیر نظر داشته باشند.
در سهماهه دوم سال، قیمت قراردادهای آتی نزدیکسررسید برنت از سقف ۱۱۸ دلار در هر بشکه در ۲۹ آوریل تا کف ۷۲ دلار در ۲۶ ژوئن نوسان کرد. قیمتها ابتدا با پیشرفت مذاکرات آتشبس، بهبود تردد نفتکشها و افزایش امید به بازگشت عرضه کاهش یافتند. اما حملات نظامی تازه، قیمت برنت را در ۲۰ جولای دوباره به بالای ۹۰ دلار رساند؛ هرچند قیمت پس از ثبت اوج روزانه عقبنشینی کرد.
این حرکت لزوماً به معنای آغاز یک روند صعودی پایدار در بازار نفت نیست. اداره اطلاعات انرژی آمریکا همچنان پیشبینی میکند میانگین قیمت برنت در سهماهه سوم حدود ۷۴ دلار و در سهماهه چهارم حدود ۷۰ دلار باشد. این پیشبینی بر پایه بهبود عرضه و بازگشت تدریجی روند انباشت ذخایر تنظیم شده است.
با این حال، تحقق این چشمانداز تا حد زیادی به ادامه عادیسازی جریان نفت از تنگه هرمز بستگی دارد. هرگونه اختلال تازه میتواند مازاد عرضه مورد انتظار را به تأخیر بیندازد و صرف ریسک ژئوپلیتیکی را در قیمت نفت حفظ کند.
چرا این موضوع اهمیت دارد؟
برای معاملهگران، مسئله دیگر فقط افزایش یا کاهش قیمت نفت خام نیست. پرسش اصلی این است که کدامیک از عوامل زیر در مرحله بعد بر بازار غالب خواهد شد:
- بازگشت تولید و بهبود تردد نفتکشها
- کاهش ذخایر تجاری و دولتی
- کمبود مستمر فرآوردههای پالایششده
- تشدید دوباره تنشهای ژئوپلیتیکی
- بازگشت تقاضای جهانی
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند تقاضای جهانی نفت از کف ماه مه تا ماه اکتبر بیش از ۸ میلیون بشکه در روز افزایش یابد. مصرف فصلی و تقاضایی که در ماههای گذشته به تعویق افتاده بود، از عوامل اصلی این رشد خواهند بود. در مقابل، تولید جهانی نفت در ماه ژوئن همچنان ۹.۴ میلیون بشکه در روز پایینتر از سطح پیش از جنگ قرار داشت.
این شرایط، بازار را در برابر اختلالات جدید آسیبپذیر نگه میدارد، بهویژه اگر تقاضا سریعتر از تولید و ظرفیت پالایش رشد کند.
دادههای آمریکا نیز نشان میدهد حاشیه امنیت عرضه همچنان محدود است. ذخایر تجاری نفت خام در هفته منتهی به ۱۰ جولای به ۴۰۹.۷ میلیون بشکه کاهش یافت که حدود ۶ درصد پایینتر از میانگین فصلی پنجساله است. ذخایر بنزین ۸ درصد و ذخایر سوختهای تقطیری نیز ۱۱ درصد پایینتر از میانگین پنجساله قرار داشتند.
ارتباط نفت و تورم
دادههای تورم ماه ژوئن تا حدی موجب آرامش بازار شدند. شاخص کل قیمت مصرفکننده آمریکا نسبت به ماه قبل ۰.۴ درصد کاهش یافت، زیرا شاخص انرژی ۵.۷ درصد پایین آمد. شاخص تورم هسته بدون تغییر باقی ماند و نرخ سالانه آن به ۲.۶ درصد کاهش یافت.
با این حال، شاخص انرژی همچنان ۱۵.۷ درصد بالاتر از یک سال قبل بود. قیمت بنزین نسبت به سال گذشته ۲۶.۷ درصد و قیمت نفت کوره ۴۲.۹ درصد افزایش داشت.
این شرایط تصمیمگیری درباره سیاست پولی را پیچیدهتر میکند. کاهش تورم ماه ژوئن میتواند انتظارات برای سیاستهای پولی کمتر محدودکننده را تقویت کند، اما تداوم یک روند صعودی دیگر در نفت ممکن است بخشی از این بهبود را خنثی کند.
در ۲۰ جولای، همزمان با افزایش قیمت نفت و بازگشت نگرانیهای تورمی، بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا دوباره به محدوده ۴.۶ درصد نزدیک شد. اگر هزینه انرژی بالا باقی بماند، بازار ممکن است دوباره دوره طولانیتری از سیاست پولی محدودکننده را قیمتگذاری کند، بهویژه اگر افزایش هزینهها به حملونقل، تولید و قیمتهای مصرفکننده منتقل شود.
اثر احتمالی بر بازارهای مختلف
| دارایی | اثر احتمالی |
| نفت | اختلالات تازه میتواند نوسان نفت خام و فرآوردههای پالایششده را در سطوح بالا نگه دارد. |
| اوراق خزانهداری آمریکا | افزایش پایدار قیمت انرژی میتواند انتظارات تورمی را تقویت کرده و بازده اوراق را بالا ببرد. |
| دلار آمریکا | افزایش بازده اوراق و تقاضای ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی ممکن است از دلار حمایت کند، هرچند این رابطه قطعی نیست. |
| سهام | تولیدکنندگان انرژی ممکن است منتفع شوند، اما بخشهای حملونقل، مصرفی و سهام رشدی حساس به نرخ بهره میتوانند تحت فشار قرار گیرند. |
| طلا | تقاضای ناشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی ممکن است از طلا حمایت کند، اما افزایش بازده واقعی میتواند رشد آن را محدود سازد. |
| کریپتو | افزایش بازده اوراق و کاهش نقدینگی ممکن است بر بیتکوین و اتریوم فشار وارد کند، در حالی که بهبود ریسکپذیری بازار میتواند نتیجه معکوس داشته باشد. |
این موارد تنها مسیرهای احتمالی انتقال اثر هستند و نتیجه تضمینشده بازار محسوب نمیشوند. نفت میتواند همزمان بر چند متغیر اقتصاد کلان اثر بگذارد و واکنش داراییها اغلب به میزان انتظاراتی بستگی دارد که از قبل در قیمتها منعکس شده است.
معاملهگران در ادامه چه مواردی را باید دنبال کنند؟
در هفتههای آینده، معاملهگران بهتر است موارد زیر را زیر نظر داشته باشند:
- تردد نفتکشها از تنگه هرمز
- تحولات نظامی یا دیپلماتیک میان ایالات متحده و ایران
- گزارشهای هفتگی EIA درباره ذخایر نفت خام، بنزین و سوختهای تقطیری
- سرعت بازگشت تولید و فعالیت پالایشگاههای خلیج فارس
- ساختار زمانی قراردادهای آتی برنت و حاشیه سود پالایشگاهها
- سیاست تولیدی اوپک پلاس
- انتشار شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا در ۱۲ اوت
- بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا و شاخص دلار
دادههای مربوط به فرآوردههای پالایششده ممکن است اهمیت ویژهای داشته باشند. اگر عرضه بنزین، گازوئیل و سوخت جت همچنان محدود بماند، کاهش قیمت نفت خام بهتنهایی برای کاهش کامل فشارهای تورمی کافی نخواهد بود.
سناریوهای اصلی در یک نگاه
| سناریو | پیامد احتمالی |
| تشدید اختلالات | افزایش قیمت نفت و فرآوردهها، بازگشت نگرانیهای تورمی و باقیماندن بازده اوراق در سطوح بالا |
| بهبود تردد نفتکشها | کاهش نگرانیهای عرضه و نزدیکشدن بازار به مازاد عرضه پیشبینیشده از سوی EIA در پایان سال |
| بهبود عرضه نفت خام، همراه با ادامه محدودیت پالایش | ثبات نسبی قیمت نفت خام، اما تداوم قیمت بالای بنزین و گازوئیل |
| رشد سریعتر تقاضا نسبت به عرضه | بازگشت فشار بر ذخایر و افزایش حساسیت قیمت نفت به اختلالات تازه |
| پیشرفت دیپلماتیک پایدار | کاهش صرف ریسک ژئوپلیتیکی و بهبود تمایل به ریسک در بازارهای گستردهتر |
نگاه XT Desk
هفته گذشته، ریسک اصلی این بود که ثبات قیمت نفت باعث شکلگیری احساس امنیت کاذب شود. این هفته، بخشی از آن ریسک دوباره وارد قیمت شده است.
مسئله عمیقتر این است که روند بهبود هنوز کامل نشده است. جریان نفت خام افزایش یافته، اما تولید جهانی همچنان پایینتر از سطح پیش از جنگ قرار دارد، ذخایر زمینی به کاهش ادامه دادهاند و بازار فرآوردههای پالایششده همچنان محدود است.
در صورت عادیشدن حملونقل، تولید و پالایش، بازار همچنان میتواند به سمت مازاد عرضه حرکت کند. با این حال، تحقق این سناریو به مسیری ژئوپلیتیکی بستگی دارد که هنوز با عدم قطعیت قابل توجهی همراه است.
بنابراین، معاملهگران XT نباید نفت را صرفاً بهعنوان یک کالای مستقل در نظر بگیرند. تغییرات این بازار میتواند بر انتظارات تورمی، بازده اوراق خزانه، ارزها، سهام و شرایط نقدینگی در بازار داراییهای دیجیتال اثر بگذارد.
سیگنال اصلی فقط این نیست که برنت بالاتر یا پایینتر از ۹۰ دلار قرار دارد. مسئله این است که آیا عرضه فیزیکی نفت با سرعت کافی در حال بهبود است تا ذخایری را بازسازی کند که مانع شکلگیری شوک بزرگتری شدند. معاملهگران میتوانند قراردادهای آتی OIL/USDT را در بخش XT TradFi بررسی کنند.
درباره XT Exchange
XT Exchange که در سال 2018 تأسیس شده، یک پلتفرم جهانی معاملات دارایی دیجیتال است که به بیش از 12 میلیون کاربر در بیش از 200 کشور خدمات ارائه میدهد. این پلتفرم از بیش از 1300 رمزارز و جفتارز پشتیبانی میکند و خدماتی مانند معاملات اسپات، مارجین و فیوچرز را همراه با بازار RWA ارائه میدهد. با شعار “Xplore Crypto, Trade with Trust”، XT تجربهای امن و ساده برای معاملهگران فراهم میکند.
برای دنبال کردن آخرین اخبار و بهروزرسانیهای XT.COM، به شبکههای اجتماعی ما بپیوندید:
X (Twitter) | Telegram | Facebook | Instagram | LinkedIn | Medium | YouTube
سلب مسئولیت
این محتوا صرفاً آموزشی است و توصیه مالی محسوب نمیشود. سناریوهای بازار بر اساس الگوهای معمول قیمتگذاری نرخ بهره هستند و تضمینی برای نتایج آینده وجود ندارد. معاملهگری دارای ریسک است و کاربران باید قبل از تصمیمگیری تحقیق شخصی انجام دهند.
